ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
Τμήμα 8ο Μονομελές
Αριθμός 276/2022
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Νοεμβρίου 2021, με δικαστή την Αθηνά Σκαρπέτη, Εφέτη Δ.Δ. και γραμματέα την Αικατερίνη Ζαφειράτου, δικαστική υπάλληλο,
για να δικάσει τη με χρονολογία κατάθεσης στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών 19.6.2020 (Αρ. εισαγωγής ..../2020) και περιέλευσης στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών 3.8.2020 (ΑΒΕΜ ..../3.8.2020) έφεση,
της ....., η οποία δεν παραστάθηκε, νομιμοποίησε όμως την υπογράφουσα το δικόγραφο της έφεσης δικηγόρο Ελένη Κουταλά με το από 28.6.2021 ιδιωτικό έγγραφο παροχής πληρεξουσιότητας, το οποίο φέρει το γνήσιο της υπογραφής της από δημόσια αρχή,
κατά του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο εκπροσωπείται από τον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος παραστάθηκε με δήλωση, κατ’ άρθρο 133 παρ. 2 Κ.Δ.Δ, της Δικαστικής Πληρεξουσίας του Ν.Σ.Κ Ευσταθίας Κατσιώνη και
κατά της υπ’ αριθμόν 5839/2020 απόφασης του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών.
Αφού μελέτησε τη δικογραφία
Σκέφθηκε κατά το νόμο
1. Επειδή, με την κρινόμενη έφεση, για την άσκηση της οποίας καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο ύψους 100 ευρώ (βλ. το .... ηλεκτρονικό παράβολο της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και τη σχετική απόδειξη εξόφλησης της Τράπεζας Πειραιώς) ζητείται παραδεκτώς να εξαφανιστεί η 5839/2020 οριστική απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών (Τμήμα 19ο Μονομελές) με την οποία απορρίφθηκε η με ημερομηνία κατάθεσης 4.4.2017 (ΑΚΔ ..../2017) αγωγή της ήδη εκκαλούσας. Με την αγωγή αυτή, η εκκαλούσα είχε ζητήσει να αναγνωρισθεί η υποχρέωση του εφεσίβλητου Δημοσίου να της καταβάλει, νομιμοτόκως, ως αποζημίωση, κατ’ άρθρο 105 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα (Εισ.Ν.Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α΄ 164), το ποσό των 6.385,20 ευρώ, το οποίο αντιστοιχούσε στη διαφορά μεταξύ του βοηθήματος οικονομικής και επαγγελματικής αυτοτέλειας (Β.Ο.Ε.Α.) που έλαβε με τη συμπλήρωση του 25ου έτους της ηλικίας της από το Μετοχικό Ταμείο Ναυτικού (Μ.Τ.Ν.) και εκείνου που δικαιούταν να λάβει, εάν δεν είχε μεσολαβήσει η πρόωρη και παράνομη, κατά τους ισχυρισμούς της, αποστρατεία του πατέρα της, ... ..., Αξιωματικού εν αποστρατεία του Πολεμικού Ναυτικού, με το από ....2002 Προεδρικό Διάταγμα (Γ-.../....2002).
2. Επειδή, στο άρθρο 105 του Εισ.Ν.Α.Κ. ορίζεται ότι «Για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του δημοσίου κατά την άσκηση της δημόσιας εξουσίας που τους έχει ανατεθεί, το δημόσιο ενέχεται σε αποζημίωση, εκτός αν η πράξη ή η παράλειψη έγινε κατά παράβαση διάταξης που υπάρχει για χάρη του γενικού συμφέροντος. …». Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιδίκαση αποζημίωσης, αποτελεί, μεταξύ άλλων, η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της παράνομης πράξης ή παράλειψης ή υλικής ενέργειας ή παράλειψης υλικής ενέργειας του δημόσιου οργάνου και της επελθούσας ζημίας. Και ναι μεν, στην περίπτωση, ειδικώς, της έκδοσης παράνομης πράξης, η Διοίκηση μπορεί είτε να ανακαλέσει την ως άνω παράνομη πράξη, εκδίδοντας νέα νόμιμη πράξη, προσδίδοντας, μάλιστα, σε αυτήν αναδρομική δύναμη, είτε να εκδώσει τη νέα αυτή νόμιμη πράξη μετά την ακύρωση, με απόφαση διοικητικού δικαστηρίου, της αρχικής παράνομης πράξης, με αποτέλεσμα, στις περιπτώσεις αυτές, να μην υφίσταται πλέον παράνομη διοικητική πράξη και να διασπάται, έτσι, ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ αυτής και της ζημίας. Πλην, σε περίπτωση που η αρχικώς εκδοθείσα παράνομη διοικητική πράξη έχει εφαρμοσθεί για ορισμένο χρονικό διάστημα, δηλαδή μέχρι την έκδοση της νεότερης νόμιμης πράξης, εξακολουθεί, με τη συνδρομή και των λοιπών, τυχόν, νόμιμων προϋποθέσεων, να υφίσταται ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της εν λόγω παρανομίας και της ζημίας και, συνεπώς, εξακολουθεί να συντρέχει η ανωτέρω προϋπόθεση που θεσπίζει το άρθρο 105 του ως άνω νόμου (βλ. Σ.τ.Ε. 4022/2015, 843/2012, 4422/2011, 300/2010, 897/2007, 602/2006, 3423/1999 7μ. κ.ά.).
3. Επειδή, στο Ν.Δ. 398/1974 «περί Ταμείων Αλληλοβοηθείας Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας» (Α-116), ορίζονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Άρθρον 1. 1. Τα υφιστάμενα Ταμεία Αλληλοβοηθείας Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας αποτελούντα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου και τελούν υπό την εποπτείαν και τον έλεγχον του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης, διά του Αρχηγείου του οικείου Κλάδου, έχουν σκοπόν την, συμφώνως προς τας διατάξεις του παρόντος, χορήγησιν εφ’ άπαξ χρηματικού βοηθήματος εις τους εξερχομένους των τάξεων των Ενόπλων Δυνάμεων και Λιμενικού Σώματος μετόχους ή εν περιπτώσει θανάτου τούτων, εις τα μέλη της οικογενείας των. 2. Λειτουργούν παρά τα αντίστοιχα Μετοχικά Ταμεία Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας, από των οποίων όμως είναι εντελώς διακεκριμένα … Άρθρον 8. 1. Μέτοχοι των Ταμείων… τυγχάνουν υποχρεωτικώς : α) Οι εν ενεργεία μόνιμοι αξιωματικοί, ανθυπασπισταί και υπαξιωματικοί των αντιστοίχων κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων β) … 2… Άρθρον 9. 1. Η μετοχική σχέσις άρχεται από της κατατάξεως των εν άρθρω 8 ως μονίμων στελεχών, αφ’ ης άρχεται η υποχρέωσίς των προς καταβολήν της ... εισφοράς, λήγει δε από της οριστικής εξόδου των εκ των τάξεων του Στρατεύματος, ότε και παύει η λόγω εισφοράς ενεργουμένη κράτησις. 2... Άρθρο 11 (όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 3 του ν. 788/1978, Α΄ 104). 1. Μέτοχοι των Ταμείων ... εξερχόμενοι του στρατεύματος, δικαιωθέντες ή μη του υπό του Ταμείου τούτων χορηγουμένου βοηθήματος, επανερχόμενοι εις την ενεργόν υπηρεσίαν ως μόνιμοι, και θεωρούμενοι ως μηδέποτε απομακρυνθέντες, δια νομοθετικής ή διοικητικής πράξεως ή δικαστικής αποφάσεως, ανακτούν και συνεχίζουν την… μετοχικήν σχέσιν, του εκτός ενεργού υπηρεσίας χρόνου λογιζομένου ως χρόνου μετοχικής σχέσεως. 2... 5... Άρθρο 17. 1. Το υπό των Ταμείων ... χορηγούμενον εφ’ άπαξ βοήθημα εις τους εξερχομένους του Στρατεύματος μετόχους τούτων συνίσταται εκ του αθροίσματος βασικού μισθού, προσαυξήσεως ευδοκίμου παραμονής και επιδόματος πολυετούς υπηρεσίας, δι’ ων εμισθοδοτήθη ο δικαιούχος κατά την ημέραν της εξόδου του, πολλαπλασιαζομένου επί τον αριθμόν των ετών συμμετοχής τούτου εις το Ταμείον ...». Εξάλλου, στο άρθρο 16 του ιδίου Ν.Δ. 398/1974, το οποίο καθορίζει τις προϋποθέσεις χορηγήσεως του βοηθήματος, προσετέθη, δια του άρθρου 20 παρ. 2 του Ν. 1545/1985 (Α-91), παράγραφος 8, στην οποία ορίζονται τα εξής: «Όσοι αποκαθίστανται διοικητικώς καθ’ οιονδήποτε τρόπο δεν δικαιούνται συμπληρωματικού μερίσματος ή εφάπαξ βοηθήματος από τα οικεία Μετοχικά Ταμεία και Ταμεία Αλληλοβοηθείας. Γι’ αυτούς που επανέρχονται πράγματι στην ενέργεια εξακολουθεί να εφαρμόζεται το άρθρο 11 του παραπάνω νομοθετικού διατάγματος όπως ισχύει σήμερα».
4. Επειδή, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη της παραγράφου 8 του άρθρου 16 του ν.δ. 398/1974, ισχύουσα από 20.05.1985 (βλ. το άρθρο 40 του ν. 1545/1985), η οποία εισάγει διάκριση μεταξύ των αποκαθιστάμενων μεν αλλά μη επανερχόμενων στην ενεργό υπηρεσία και των αποκαθιστάμενων και, πράγματι, επανερχόμενων στην ενεργό υπηρεσία, οι μέτοχοι, οι οποίοι αποκαθίστανται μετά την 20η Μαΐου 1985, διοικητικώς, «καθ’ οιονδήποτε τρόπον», μη επανερχόμενοι, όμως, στην ενεργό υπηρεσία, δηλαδή, μη αναλαμβάνοντες εκ νέου τα καθήκοντά τους, είτε διότι η αποκατάστασή τους δεν επιφέρει μεταβολή του αρχικού χρόνου αποστρατείας τους, είτε διότι η πράξη περί αποκατάστασής τους εκδόθηκε μετά τη συνδρομή λόγου συνεπαγομένου την εκ νέου θέση τους σε αποστρατεία, δεν δικαιούνται συμπληρωματικού μερίσματος ή εφάπαξ βοηθήματος. Ο περιορισμός που εισάγει η ως άνω διάταξη στην έκταση της ασφαλιστικής αποκατάστασης του διοικητικώς αποκαθιστάμενου αλλά μη επανερχόμενου στην ενεργό υπηρεσία αξιωματικού, λειτουργεί αποκλειστικά στο πλαίσιο της έννομης σχέσης μεταξύ των ασφαλιστικών ταμείων και του αξιωματικού και δεν περιορίζει το δικαίωμα αυτού να επιδιώξει, με την έγερση κατά του Δημοσίου αγωγής του άρθρου 105 του Εισ.Ν.Α.Κ., την καταβολή, ως αποζημίωσης, λόγω της παράνομης αποστρατείας του και της συνεπεία αυτής πρόωρης εξόδου του από την ενεργό υπηρεσία, των ποσών των παροχών που απώλεσε από τα ασφαλιστικά ταμεία και τις οποίες, αν δεν μεσολαβούσε η παράνομη αποστρατεία, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, θα ελάμβανε αυτός, εξερχόμενος από την ενεργό υπηρεσία σε μεταγενέστερο χρόνο (βλ. Σ.τ.Ε. 828, 558/2015, 358/2014 κ.ά.).
5. Επειδή, περαιτέρω, με το Ν. 994 της 24/24 Ιουνίου 1949 (Α-136) «Περί καταβολής προσθέτου προικός εις θυγατέρας μετόχων ή μερισματούχων Μ.Τ.Β.Ν. και περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως των περί Μ.Τ.Β.Ν. διατάξεων» προβλέφθηκε στο άρθρο 1 αυτού η χορήγηση λόγω προικός από το Μ.Τ.Β.Ν. χρηματικού ποσού στις θυγατέρες μετόχων ή μερισματούχων του Μ.Τ.Ν.Β. και το ποσό της προικός ορίστηκε ότι υπολογίζεται επί τη βάσει του βαθμού που έφερε ο μέτοχος ή του μερίσματος του βαθμού τον οποίο ελάμβανε ο μερισματούχος ή η χηρεύουσα οικογένεια κατά την ημέρα της τελέσεως του γάμου. Στη συνέχεια, στο άρθρο 64 του Ν. 1329/1983 (Α-25) προβλέφθηκε, μεταξύ άλλων, η έκδοση κοινών υπουργικών αποφάσεων για την τροποποίηση των ισχυουσών διατάξεων, ώστε οι προβλεπόμενες παροχές για τη δημιουργία ή την ενίσχυση οικογενειακής ή επαγγελματικής αυτοτέλειας να δίνονται χωρίς διάκριση φύλου, στο ίδιο δε άρθρο προβλέφθηκε επίσης ότι με τις αποφάσεις αυτές ορίζονται και οι όροι της νέας ασφαλιστικής σχέσης. Κατ’ εξουσιοδότηση του ως άνω άρθρου 64 του Ν. 1329/1983 εκδόθηκε η Υ.Α. 871.1/27 (Εθνικής Άμυνας και Οικονομικών) της 11.1/31.05.1985 «Βοήθημα δημιουργίας οικογενειακής ή επαγγελματικής αυτοτέλειας στα παιδιά των ενεργών μετόχων και μερισματούχων του Μ.Τ.Ν.» (Β-359), που όριζε, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, τα εξής: Άρθρο 1: «1. Το Μετοχικό Ταμείο Ναυτικού θα ασφαλίζει τα παιδιά των μετόχων και μερισματούχων τα γεννηθέντα από την ισχύ του Ν. 1329/83 χωρίς διάκριση φύλου. 2. Σκοπός της ανωτέρω ασφαλίσεως είναι η παροχή στα παιδιά των ενεργών μετόχων και των μερισματούχων εφάπαξ βοηθήματος για τη δημιουργία ή την ενίσχυση της οικογενειακής ή της επαγγελματικής αυτοτέλειάς τους…», Άρθρο 2: «1. Ενεργοί μέτοχοι και μερισματούχοι του Μ.Τ.Ν., υποχρεούνται να δηλώσουν στο Ταμείο τα παιδιά τους μέσα σε χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών από τη γέννησή τους, ή τη νομιμοποίησή τους, ή την υιοθεσία τους…», Άρθρο 3: «1… 2. Επίσης, καταβάλλεται μηνιαία κράτηση υπέρ του ΜΤΝ που αρχίζει από την πρώτη του επομένου μήνα από τη γέννηση του παιδιού μέχρι το τέλος του μηνός που συμπληρώνονται οι προϋποθέσεις καταβολής του εφάπαξ βοηθήματος κατά τις διατάξεις της παρούσας απόφασης. Αυτοδίκαια, η κράτηση παύει στο 25ο έτος της ηλικίας του ασφαλισμένου (συμπληρωμένο). …», άρθρο 4: «1. Το ποσό του εφάπαξ βοηθήματος για την οικογενειακή ή επαγγελματική αυτοτέλεια που θα καταβάλλεται από το Ταμείο στα ασφαλισμένα παιδιά των ενεργών μετόχων και των μερισματούχων, καθορίζεται σε αριθμό μηνιαίων μερισμάτων που λαμβάνει ο μερισματούχος … κατά την ημερομηνία που νομιμοποιείται η καταβολή του εφάπαξ βοηθήματος και του μερίσματος που θα ελάμβανε ο ενεργός μέτοχος, λογιζόμενος σαν μερισματούχος. 2. Το ανωτέρω βοήθημα οικογενειακής ή επαγγελματικής αυτοτέλειας χορηγείται κατά τις διατάξεις της παρούσας ως κατωτέρω: α) … δ) για εισφορές 25 ετών συμπληρωμένων καταβάλλεται ποσό ίσο με 60 μηνιαία μερίσματα…», Άρθρο 5: «1. Το εφάπαξ βοήθημα καταβάλλεται στο ασφαλισμένο παιδί του ενεργού μετόχου ή του μερισματούχου υπό τις κατωτέρω προϋποθέσεις: α) Με την τέλεση του γάμου ή β) Λόγω επαγγελματικής αυτοτέλειας. 2… 3. Η χορήγηση του βοηθήματος θα εγκρίνεται από το Δ.Σ. του ΜΤΝ κατόπιν υποβολής αιτήσεως και λοιπών δικαιολογητικών από το δικαιούχο που σε κάθε περίπτωση θα καθορίζονται κατόπιν απόφασης του ΔΣ του ΜΤΝ. …». Περαιτέρω, με την Φ.800/5/99 της 26/28 Ιαν.1988 ΚΥΑ των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Οικονομικών «Τροποποίηση και συμπλήρωση διατάξεων της νομοθεσίας για τα Μετοχικά Ταμεία Στρατού και Ναυτικού» (Β-22), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 14 εδ. δ΄ του Ν. 1848/1989 (Β-22) ορίστηκαν τα εξής: «... 2. Το καταβαλλόμενο, σύμφωνα με το άρθρ.3 του Ν. 994/1949, βοήθημα δικαιούνται και οι άγαμες θυγατέρες των μετόχων και μερισματούχων του Μετοχικού Ταμείου Ναυτικού, εφόσον πληρούν τις κατά περίπτωση προϋποθέσεις της προηγούμενης παραγράφου…». Επιπλέον, με τη διάταξη του άρθρου 19 του Ν. 2641/1988 (Α-211, «Παλλαϊκή Άμυνα και άλλες διατάξεις») ορίζεται ότι: «1. Το καταβαλλόμενο, σύμφωνα με το άρθρο 6 του Α.Ν. 559/1937 ή με το άρθρο 3 του Ν. 994/1949, βοήθημα δικαιούνται και οι άγαμες θυγατέρες των μετόχων και μερισματούχων των Μετοχικών Ταμείων Στρατού ή Ναυτικού με τη συμπλήρωση του 25ου έτους της ηλικίας τους. 2. Το δικαίωμα αυτό θεμελιώνεται με τη συμπλήρωση του ανωτέρω ορίου ηλικίας. 3. Οι κρατήσεις για τη χορήγηση του βοηθήματος παύουν με τη συμπλήρωση του πιο πάνω ορίου ηλικίας. … 5. Κάθε λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου θα καθορισθεί με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας». Κατ’ εξουσιοδότηση της διάταξης αυτής εκδόθηκε η ΥΑ 51/1998 (Β-1992) «Καταβολή βοηθήματος Οικογενειακής και Επαγγελματικής Αυτοτέλειας στις άγαμες θυγατέρες μετόχων και μερισματούχων ΜΤΝ» που ορίζει τα εξής: «Το Βοήθημα Οικογενειακής Αυτοτέλειας στις άγαμες θυγατέρες των μετόχων και μερισματούχων του Μετοχικού Ταμείου ναυτικού (ΜΤΝ) που γεννήθηκαν από το 1963 και εντεύθεν, καταβάλλεται σταδιακά ως εξής: α. … β. Στις γεννηθείσες από τα 1977 και εντεύθεν η καταβολή θα γίνεται με τη συμπλήρωση του 25ου έτους της ηλικίας τους. … 4. Το καταβαλλόμενο εφάπαξ Βοήθημα Οικογενειακής Αυτοτέλειας υπολογίζεται με βάση το μέρισμα που λαμβάνει ο μερισματούχος ή η χηρεύουσα οικογένεια θα ελάμβανε ο ενεργός μέτοχος, λογιζόμενος ως μερισματούχος κατά τη χρονολογική συμπλήρωση του 25ου έτους της ηλικίας των αγάμων θυγατέρων από της οποίας χρονολογίας θεμελιώνεται το δικαίωμα λήψεως του βοηθήματος, οπότε και παύουν να καταβάλλονται οι προβλεπόμενες υπέρ ΒΟΕA κρατήσεις».
6. Επειδή, ο ν. 2362/1995 «Περί Δημοσίου Λογιστικού, ελέγχου των δαπανών του Κράτους και άλλες διατάξεις» (Α΄ 247), ο οποίος έχει εφαρμογή στην προκείμενη περίπτωση, ορίζει στο άρθρο 90 ότι «1. Οποιαδήποτε απαίτηση κατά του Δημοσίου παραγράφεται μετά πενταετία, εφόσον από άλλη γενική ή ειδική διάταξη δεν ορίζεται βραχύτερος χρόνος παραγραφής αυτής. 2. … 3. … 4. … 5. Ο χρόνος παραγραφής των απαιτήσεων των συνταξιούχων εν γένει και βοηθηματούχων του Δημοσίου, καθώς και των κληρονόμων αυτών από καθυστερούμενες συντάξεις, επιδόματα και βοηθήματα είναι δύο ετών, έστω και αν έχουν ενταλθεί εσφαλμένα. Οι εντελλόμενες δεδουλευμένες συντάξεις, βοηθήματα ή επιδόματα κατά την εκτέλεση, το πρώτο πράξεων ή αποφάσεων κανονισμού συντάξεως ή βοηθήματος παραγράφονται σε δύο χρόνια, που αρχίζουν μετά την παρέλευση τριμήνου από τη χρονολογία εκδόσεως της σχετικής πράξεως ή αποφάσεως. 6. …» και στο άρθρο 91 ότι «Επιφυλασσομένης κάθε άλλης ειδικής διατάξεως του παρόντος, η παραγραφή οποιασδήποτε απαιτήσεως κατά του Δημοσίου αρχίζει από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε και ήταν δυνατή η δικαστική επιδίωξη αυτής. …».
7. Επειδή, στην προκείμενη περίπτωση από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Ο πατέρας της εκκαλούσας, ... ...ς, τέθηκε σε αυτεπάγγελτη αποστρατεία με το από ....2002 Π.Δ. (Γ-.../....2002) φέροντας το βαθμό του Αντιπλοιάρχου εν αποστρατεία, ως ευδοκίμως τερματίσας την υπηρεσία του. Ακολούθως, έλαβε χώρα η διοικητική του αποκατάσταση με το από ....2005 Π.Δ. (Γ....) και τελικώς, αποστρατεύτηκε με το βαθμό του Υποναυάρχου, της αποστρατείας του λογιζομένης από 01.04.2005. (βλ. Φ...... έγγραφο του εφεσίβλητου και αντίγραφο του από 27.9.2005 αποσπάσματος μητρώου του, που τηρείται στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού). Εξάλλου, η εκκαλούσα, που γεννήθηκε το έτος 1991, έλαβε στις 7.10.2016, δυνάμει του .... εντάλματος πληρωμής, Βοήθημα Οικογενειακής και Επαγγελματικής Αυτοτέλειας, ύψους 25.494 ευρώ, υπολογιζόμενο με βάση το μέρισμα, ύψους 424,9 ευρώ, που είχε λάβει ο πατέρας της κατά τον χρόνο εξόδου του από την υπηρεσία, λόγω αυτεπάγγελτης αποστρατείας του με το από ....2002 Π.Δ. υπολογιζόμενο με βάση τα 31 έτη υπηρεσίας στο βαθμό του Αντιναυάρχου (σχετ. η από 17.10.2016 βεβαίωση Διεύθυνσης Λογιστικού Μ.Τ.Ν.). Εν συνεχεία, η εκκαλούσα με την από 4.4.2017 ασκηθείσα αγωγή της προβάλλοντας ότι εάν δεν είχε λάβει χώρα η παράνομη αποστρατεία του πατέρα της το έτος 2002 θα ελάμβανε βοήθημα ύψους 31.879,20 ευρώ (531,32 ευρώ μέρισμα μισθολογικού βαθμού Αρχηγού Στόλου με 34 χρόνια επί 60 ίσον 31.879,20 ευρώ), όπως αυτό προκύπτει από τον, κατόπιν της από 22.1.2020 αιτήσεώς της, πίνακα βοηθήματος οικογενειακής αυτοτέλειας του Τμηματάρχη Μετόχων, ...., του Μ.Τ.Ν., ζήτησε να αναγνωριστεί η υποχρέωση του εφεσίβλητου Δημοσίου, που εξέδωσε την αρχική παράνομη πράξη της αποστρατείας του πατέρα της, να της καταβάλει ως αποζημίωση τη διαφορά του βοηθήματος οικογενειακής αυτοτέλειας ύψους 6.385,20 ευρώ. Αντιθέτως, το εφεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο υποστήριξε ότι η καταβολή στην εκκαλούσα του Β.Ο.Ε.Α. έγινε νομίμως, διότι με την αποστράτευση του πατέρα της έπαυσε η μετοχική σχέση που τον συνδέει με το Μ.Τ.Ν., η οποία δεν αναβίωσε μετά τη διοικητική και οικονομική του αποκατάσταση, ούτε γίνονται πλέον κρατήσεις υπέρ του Μ.Τ.Ν. και κατά συνέπεια το βοήθημα υπολογίστηκε ορθά από το Μ.Τ.Ν. σύμφωνα με το βαθμό και το μέρισμα που λάμβανε ο πατέρας της κατά το χρόνο της αποστρατείας του. Επιπλέον, ισχυρίστηκε ότι δεν υφίσταται αιτιώδης συνάφεια ανάμεσα στην αρχική ακυρωθείσα αποστρατεία του πατέρα της και την εκ μέρους της εκκαλούσας λήψη μειωμένου βοηθήματος, διότι αυτή οφείλεται στη ρύθμιση από το νομοθέτη της δικαιολογητικής σχέσης μεταξύ του πατέρα της και του Μ.Τ.Ν. και όχι στην πράξη ή παράλειψη οργάνου του Δημοσίου κατά την άσκηση της ανατεθειμένης σ’ αυτό δημόσιας εξουσίας. Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, με την ήδη εκκαλούμενη απόφασή του, απορρίπτοντας καταρχάς ένσταση έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης του εφεσίβλητου Δημοσίου και λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψη ότι, σύμφωνα με τη διάταξη της Υ.Α. ...., η χορήγηση του βοηθήματος εγκρίνεται από το Δ.Σ. του Μ.Τ.Ν. κατόπιν υποβολής αιτήσεως και λοιπών δικαιολογητικών από το δικαιούχο και ότι από κανένα στοιχείο του φακέλου της δικογραφίας δεν προέκυπτε ότι η εκκαλούσα, ως αποκλειστική δικαιούχος, κατέθεσε προς στο Μ.Τ.Ν. ή στο εφεσίβλητο την απαιτούμενη αίτηση προκειμένου να λάβει επιπλέον βοήθημα ύψους 6.385,20 ευρώ, λόγω της πρόωρης αποστρατείας του πατέρα της, έκρινε ότι δεν συντελέστηκε σε βάρος της παράνομη πράξη ή παράλειψη των οργάνων του εφεσιβλήτου, διότι δεν ακολούθησε την απαιτούμενη διαδικασία, προκειμένου να ικανοποιηθεί το αίτημά της, αφού μόνο αυτή νομιμοποιούταν να αναζητήσει το επιπλέον αυτό ποσό και ότι ανεξαρτήτως της τυχόν παρανομίας του εφεσίβλητου Δημοσίου λόγω της πρόωρης αποστράτευσης του πατέρα της, διεκόπη ο αιτιώδης σύνδεσμος ανάμεσα στο ζημιογόνο γεγονός (αποστρατεία του πατέρα της) και στη ζημία της (μη λήψη του επιπλέον βοηθήματος), αφού η εκκαλούσα έλαβε το επίδικο βοήθημα ορθά υπολογισμένο κατά το χρονικό σημείο της συμπλήρωσης των 25 ετών και στη συνέχεια δεν προέβη στις απαιτούμενες εκ του νόμου ενέργειες, ώστε να λάβει το επιπλέον ως άνω ποσό. Με τα δεδομένα αυτά, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο απέρριψε την αγωγή της εκκαλούσας.
8. Επειδή, με την κρινόμενη έφεση, η εκκαλούσα προβάλλει ότι είναι εσφαλμένη η ως άνω κρίση της εκκαλούμενης απόφασης, καθόσον η υποβολή αίτησης προς το Μ.Τ.Ν. ή το εναγόμενο για την καταβολή, ως αποζημίωσης, της διαφοράς ΒΟΕΑ που δεν έλαβε, έχοντας ως μόνη συνέπεια τη διακοπή της παραγραφής, δεν αποτελεί προϋπόθεση για την άσκηση της αγωγής της, διότι η ζημία που προκύπτει από τις μειωμένες απολαβές από τα ασφαλιστικά ταμεία λόγω της μη νόμιμης αποστρατείας αξιωματικού καταβάλλεται από το Δημόσιο που εξέδωσε τη μη νόμιμη και ανακληθείσα αρχική πράξη αποστρατείας του Αξιωματικού, με απόφαση του αρμόδιου Δικαστηρίου, μετά την άσκηση σχετικής αγωγής αποζημίωσης. Το εφεσίβλητο με το από 8.11.2021 νομίμως κατατεθέν υπόμνημά του ισχυρίζεται ότι ο προβαλλόμενος ως άνω λόγος είναι αόριστος και δεν βάλλει κατά συγκεκριμένης κρίσης της εκκαλουμένης, ενώ, περαιτέρω, προβάλλει όσα και πρωτοδίκως ισχυρίστηκε.
9. Επειδή, με το περιεχόμενο αυτό η έφεση τυγχάνει επαρκώς ορισμένη, εφόσον με αυτή αποδίδονται πλημμέλειες που αφορούν στην αιτιολογία της εκκαλούμενης απόφασης που σχετίζεται με τη μη συνδρομή των προϋποθέσεων για την επιδίκαση αποζημίωσης, κατ’ άρθρο 105 του Εισ.Ν.Α.Κ. και συγκεκριμένα με τη διακοπή του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ του ζημιογόνου γεγονότος της αποστρατείας του πατέρα της εκκαλούσας και της επελθούσας σε αυτήν ζημίας, λόγω μη υποβολής αίτησης προς το Μ.Τ.Ν. ή το εφεσίβλητο για την καταβολή της εν λόγω διαφοράς ΒΟΕΑ, απορριπτομένης της προβληθείσας από το εφεσίβλητο ένστασης αοριστίας της έφεσης ως ουσία αβάσιμης.
10. Επειδή, με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με τις αναφερόμενες στη μείζονα σκέψη διατάξεις, το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυτεπάγγελτη αποστρατεία του πατέρα της εκκαλούσας-ενάγουσας με το από 14.5.2002 Π.Δ. ήταν μη νόμιμη, καθόσον το εν λόγω π.δ. ανακλήθηκε, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19 του ν. 2439/1996, με το νεότερο από 5.9.2005 Π.Δ. και τελικώς, αποστρατεύτηκε με το βαθμό του Υποναυάρχου, της αποστρατείας του λογιζομένης από 1η.4.2005, ενώ, εάν δεν είχε μεσολαβήσει η παράνομη αυτή πράξη, ο πατέρας της εκκαλούσας-ενάγουσας, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, θα παρέμενε στην ενεργό υπηρεσία μέχρι την 1η.4.2005 και θα λάμβανε από το Μ.Τ.Ν. μέρισμα ύψους 531,32 ευρώ και, αντιστοίχως, η εκκαλούσα-ενάγουσα θα λάμβανε, στις 7.10.2016 το ένδικο βοήθημα (Β.Ο.Ε.Α.) υπολογιζόμενο με βάση το τελευταίο αυτό μέρισμα (ήτοι αυτό που θα λάμβανε ο πατέρας της κατά τη νόμιμη αποστρατεία του στην 1.4.2005), κρίνει ότι αυτή υπέστη ζημία ισόποση με την αιτηθείσα διαφορά Β.Ο.Ε.Α., ύψους 6.385 ευρώ, σύμφωνα με τον προσκομισθέντα εκ μέρους του Μ.Τ.Ν. σχετικό Πίνακα. Εξάλλου, οι ανωτέρω διατάξεις «Περί καταβολής προσθέτου προικός εις θυγατέρας μετόχων ή μερισματούχων Μ.Τ.Β.Ν.» ερμηνευόμενες σε συνδυασμό με όσα έγιναν ανωτέρω δεκτά στη σκέψη 4 της παρούσας απόφασης, λειτουργούν αποκλειστικά στο πλαίσιο της έννομης σχέσης μεταξύ του Μετοχικού Ταμείου Ναυτικού και του δικαιούχου τέκνου του κυρίως ασφαλισμένου στρατιωτικού, χωρίς να περιορίζουν το δικαίωμα του εν λόγω δικαιούχου να επιδιώξει με την έγερση αγωγής κατά του Ελληνικού Δημοσίου την καταβολή, ως αποζημίωση, του ποσού του βοηθήματος για την οικογενειακή ή επαγγελματική αυτοτέλεια (Β.Ο.Ε.Α.) που αυτό απώλεσε από το Ταμείο λόγω της παράνομης αποστρατείας του γονέα του στρατιωτικού και της, συνεπεία αυτής, λήψης μειωμένου μερίσματος και ως εκ τούτου δεν συνιστά προϋπόθεση άσκησης της εν λόγω αγωγής η προβλεπόμενη στις διατάξεις αυτές προηγούμενη άσκηση σχετικής αίτησης στο Μ.Τ.Ν. Συνεπώς, έσφαλε το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που με την εκκαλουμένη απόφασή του έκρινε διαφορετικά, όπως βασίμως προβάλλεται με την κρινόμενη έφεση, απορριπτομένου του περί του αντιθέτου ισχυρισμού του εφεσίβλητου-εναγόμενου Δημοσίου.
11. Επειδή, η προαναφερόμενη αξίωση της εκκαλούσας - ενάγουσας, η οποία εδράζεται στην προαναφερόμενη παράνομη πράξη των οργάνων του εφεσίβλητου-εναγόμενου, καθιστώντας το τελευταίο τον μόνο παθητικώς νομιμοποιούμενο διάδικο για την κρινόμενη διαφορά, απορριπτομένης ως αβάσιμης της ένστασης έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης του Ελληνικού Δημοσίου, δεν έχει υποπέσει στην παραγραφή που προβλέπεται από τη διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 90 του ν. 2362/1995 που είναι εφαρμοστέα εν προκειμένω, καθόσον δεν αφορά σε απαίτηση συνταξιούχου εν γένει ή βοηθηματούχου του Δημοσίου, προκειμένου να έχει εφαρμογή η διάταξη της παραγράφου 5 του ίδιου άρθρου, όπως αβασίμως υποστηρίζει το εφεσίβλητο-εναγόμενο. Και τούτο διότι οι επιζήμιες συνέπειες της ως άνω παράνομης πράξης στην εκκαλούσα-ενάγουσα δεν επήλθαν αμέσως μετά τη συντέλεσή της, αλλά εκδηλώθηκαν το πρώτον κατά τον χρόνο καταβολής σε αυτήν του μειωμένου, κατά τα προαναφερόμενα, Β.Ο.Ε.Α. στις 7.10.2016, με αποτέλεσμα η πενταετής, κατ’ άρθρο 90 παρ. 1 του ν. 2362/1995, προθεσμία παραγραφής της ένδικης αξίωσής της να εκκινήσει από το τέλος του έτους 2016 και να μη έχει παρέλθει μέχρι την κατάθεση της κρινόμενης αγωγής, στις 4.4.2017, απορριπτόμενου του περί του αντιθέτου ισχυρισμού του εφεσίβλητου-εναγόμενου (πρβλ. Σ.τ.Ε. 2128/2019, 4409/2015, 2506/2014 κ.ά.).
12. Επειδή, κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η κρινόμενη έφεση πρέπει να γίνει δεκτή, να εξαφανιστεί η εκκαλούμενη απόφαση, να αποδοθεί στην εκκαλούσα το παράβολο που κατέβαλε για την άσκηση της έφεσης (άρθρο 277 παρ. 9 εδ. Α’ του Κ.Δ.Δ.) και, κατ΄εκτίμηση των περιστάσεων, να απαλλαγεί το Δημόσιο από τα δικαστικά έξοδα της εκκαλούσας (άρθρο 275 παρ. 1 εδαφ. ε’ του Κ.Δ.Δ.). Περαιτέρω, η κρινόμενη αγωγή, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, πρέπει να γίνει δεκτή και να αναγνωρισθεί η υποχρέωση του εναγόμενου Δημοσίου να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 6.385 ευρώ, νομιμοτόκως, από την επίδοση της αγωγής στο εναγόμενο στις 5.4.2017 (βλ. το από 5.4.2017 αποδεικτικό επίδοσης του επιμελητή δικαστηρίων ....) έως τις 30.04.2019 με επιτόκιο 6%, κατ’ άρθρο 21 του κανονιστικού διατάγματος της 26.6/10.7.1944 «Περί κώδικος των νόμων περί δικών του Δημοσίου» (Α΄ 139), και από την 1η.5.2019 μέχρι την πλήρη εξόφληση με επιτόκιο υπολογιζόμενο σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 45 του ν. 4607/2019 (Α΄ 65). Τέλος, κατ’ εκτίμηση των περιστάσεων, πρέπει να απαλλαγεί το εναγόμενο από τα δικαστικά έξοδα της ενάγουσας (βλ. άρθρο 275 παρ.1 εδ. ε΄ του Κ.Δ.Δ.).
ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ
Δέχεται την έφεση.
Εξαφανίζει την 5839/2020 οριστική απόφαση του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών (Τμήμα 19ο).
Διατάσσει την απόδοση στην εκκαλούσα του καταβληθέντος παραβόλου.
Απαλλάσσει το Δημόσιο από τα δικαστικά έξοδα της εκκαλούσας.
Δικάζει τη με ημερομηνία κατάθεσης 4.4.2017 αγωγή.
Δέχεται την αγωγή.
Αναγνωρίζει την υποχρέωση του εναγόμενου Δημοσίου να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των έξι χιλιάδων τριακοσίων ογδόντα πέντε ευρώ (6.385 ευρώ), εντόκως, από τις 5.4.2017 έως τις 30.4.2019 με επιτόκιο 6%, κατ’ άρθρο 21 του κανονιστικού διατάγματος της 26.6/10.7.1944 «Περί κώδικος των νόμων περί δικών του Δημοσίου» και από την 1η.5.2019 μέχρι την πλήρη εξόφληση με επιτόκιο υπολογιζόμενο σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 45 του ν. 4607/2019.
Απαλλάσσει το Δημόσιο από τα δικαστικά έξοδα της ενάγουσας.
Λήφθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2022 και το πρωτότυπο υπογράφεται, κατ’ άρθρο 194 παρ. 3 περ. γ’ του Κ.Δ.Δ., από τη γραμματέα του Τμήματος, Γρηγορία Βασιλοπούλου, λόγω απουσίας με άδεια της γραμματέως της έδρας, Αικατερίνης Ζαφειράτου.
Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ
ΑΘΗΝΑ ΣΚΑΡΠΕΤΗ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΓΡΗΓΟΡΙΑ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ
Η απόφαση δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου στις 31 Ιανουαρίου 2022, με συμμετοχή της γραμματέως Γρηγορίας Βασιλοπούλου.
Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ
ΑΘΗΝΑ ΣΚΑΡΠΕΤΗ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΓΡΗΓΟΡΙΑ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ