ΠΟΛΥΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΤΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΑΡΙΘΜΟΣ 8093/2023

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές, Απόστολο Μπουσουλέγκα, Πρόεδρο Πρωτοδικών, Θεοδώρα Καλούδη, Πρωτόδικη, Ζήση Χατζηγιαννάκο, Πρωτόδικη Εισηγητή, και από τη Γραμματέα, Αλεξάνδρα Σαμψωνίδου.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του στις 13.03.2023 για να δικάσει τη με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου ...... /29.09.2022 ανακοπή ερημοδικίας μεταξύ:

ΤΟΥ ΑΝΑΚΟΠΤΟΝΤΟΣ: Α. Σ. του Λ., κατοίκου Δημοτικού Διαμερίσματος ......Δημοτικής Ενότητας Νέων Μουδανιών Δήμου Νέας Προποντίδας Χαλκιδικής, με ΑΦΜ: ...., υπό την ιδιότητά του ως εταίρου της εδρεύουσας στην τοπική ενότητα ......του Δήμου Νέας Προποντίδας Χαλκιδικής ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία «......» (ΑΦΜ εταιρείας ......), ο οποίος παραστάθηκε διά των πληρεξούσιων δικηγόρων του, Ισαβέλλας Συκοπούλου Μπέλλου (ΑΜΔΣ Χαλκιδικής: ....) και Δημήτρη Μπακρατσά (ΑΜΔΣ Χαλκιδικής: ...), οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις, προσκόμισαν δε τα υπ. αριθ. .../10.03.2023 και .../12.03.2023 γραμμάτια προκαταβολής εισφορών και ενσήμων του Δ.Σ.Θ., σύμφωνα με τα άρθρ. 61 παρ. 1 και 2 του Ν. 4194/2013.

ΚΑΘ’ ΩΝ Η ΑΝΑΚΟΠΗ: 1) Σ. Σ. του Λ., κατοίκου Θεσσαλονίκης, οδός ...., αρ. .., με ΑΦΜ: ...., υπό την ιδιότητά του ως εταίρου – νομίμου εκπροσώπου και τακτικού διαχειριστή της εδρεύουσας στην τοπική κοινότητα του Δήμου Νέας Προποντίδας Χαλκιδικής, ομορρύθμου εταιρείας με την επωνυμία «.......», ο οποίος παραστάθηκε διά της πληρεξούσιας δικηγόρου του Μαρίας Αμανατίδου Μωυσίδου (ΑΜΔΣΘ: ....), που κατέθεσε προτάσεις και προσκόμισε το υπ. αριθ. ..../13.03.2023 γραμμάτιο προκαταβολής εισφορών και ενσήμων του Δ.Σ.Θ., 2) Β. Σ. του Λ., κατοίκου Δημοτικής Κοινότητας ......δημοτικής ενότητας Μουδανιών Δήμου Νέας Προποντίδας Π.Ε. Χαλκιδικής, με ΑΦΜ: ...., ο οποίος παραστάθηκε διά του πληρεξούσιου δικηγόρου του Ιωάννη Ιωαννίδη (ΑΜΔΣΘ: ...), βάσει της από 09.12.2022 δήλωσης, κατ’ αρθρ. 242 ΚΠολΔ, που κατέθεσε προτάσεις και προσκόμισε το υπ. αριθ. .../08.12.2022 γραμμάτιο προκαταβολής εισφορών και ενσήμων του Δ.Σ.Θ.,

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των διαδίκων αναφέρθηκαν στις έγγραφες προτάσεις τους και ζήτησαν να γίνουν δεκτά τα όσα αναφέρονται σ’ αυτές και στα πρακτικά της δίκης.

ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη με αριθμό κατάθεσης ...... /29.09.2022 ανακοπή ερημοδικίας του ανακόπτοντος ενάγοντος κατά της με αριθμό 10152/2022 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, το οποίο δίκασε τη με αριθμό κατάθεσης ...../02.06.2021 αγωγή του, κατά την τακτική διαδικασία, κατά των καθ’ ων η ανακοπή εναγομένων, αρμοδίως φέρεται προς εκδίκαση ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού, που έχει εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση. Η εν λόγω ανακοπή, η οποία κατατέθηκε στη Γραμματεία του ως άνω πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και προσδιορίστηκε για τη δικάσιμο της 12.12.2022, οπότε και αναβλήθηκε για τη δικάσιμο που αναγράφεται στην αρχή της παρούσας, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, καθόσον η ανακοπτόμενη απόφαση επιδόθηκε στον ανακόπτοντα στις 14.09.2022 (βλ. τη με αριθμό ...../14.09.2022 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Θεσσαλονίκης με έδρα το Πρωτοδικείο Χαλκιδικής, .....) και η ανακοπή κατατέθηκε στη Γραμματεία του εκδόσαντος την προσβαλλόμενη απόφαση Δικαστηρίου στις 29.09.2022. Επομένως, η κρινόμενη ανακοπή πρέπει να γίνει τυπικά δεκτή, δεδομένου ότι προκαταβλήθηκε το ορισθέν με την ανακοπτόμενη απόφαση παράβολο ύψους διακοσίων πενήντα (250,00 €) ευρώ (βλ. το από 29.09.2022 αποδεικτικό κατάθεσης στην Τράπεζα Πειραιώς) και να ερευνηθεί περαιτέρω, κατά την ίδια διαδικασία, το παραδεκτό, η νομική και ουσιαστική βασιμότητα του μοναδικού λόγου της.

Περαιτέρω, η διάταξη του άρθρου 2 Ν.ΓΠΟΗ/1912 καθιερώνει την υποχρέωση καταβολής του δικαστικού ενσήμου. Μετά το ν.δ. 1544/1942 (άρθρο 7 παρ.1, 2), σε περίπτωση μη καταβολής από τον ενάγοντα του οφειλόμενου, κατά το άρθρο 2 του V. ΓΠΟΗ/1912 τέλους δικαστικού ενσήμου, δεν επέρχεται απαράδεκτο της αγωγής ή της συζήτησής της, αλλά ο ενάγων θεωρείται ότι δικάζεται ερήμην και γι’ αυτό, σε περίπτωση παράβασης των σχετικών διατάξεων, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 6 ΚΠολΔ, όταν ο διάδικος δικάσθηκε ερήμην. Με το άρθρο 501 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 9 παρ. 1 ν. 2145/1993 και ήδη ισχύει από 28.5.1993 (άρθρο 69 αυτού), με το οποίο ορίζεται: «Ανακοπή κατά απόφασης που έχει εκδοθεί ερήμην επιτρέπεται, αν εκείνος που δικάστηκε ερήμην δεν κλητεύθηκε καθόλου ή δεν κλητεύθηκε νόμιμα ή εμπρόθεσμα ή αν συντρέχει λόγος ανώτερης βίας», καταργήθηκε η αναιτιολόγητη ανακοπή ερημοδικίας. Έτσι, από 28.5.1993 επιτρέπεται πλέον ανακοπή ερημοδικίας κατά οποιοσδήποτε απόφασης, είτε αυτή εκδόθηκε στην πρώτη ή σε μεταγενέστερη συζήτηση, είτε στον πρώτο ή στον δεύτερο βαθμό, μόνο όμως εφόσον εκείνος ο οποίος δικάστηκε ερήμην δεν κλητεύθηκε ή δεν κλητεύθηκε νομίμως ή εμπροθέσμως ή αν συντρέχει λόγος ανωτέρας βίας. Ως ανωτέρω βία νοείται κάθε γεγονός απρόβλεπτο και μη δυνάμενο να αποτραπεί από τον ερημοδικασθέντα διάδικο ούτε με τη λήψη μέτρων άκρας επιμέλειας και σύνεσης. Αποτελεί δηλαδή η δικονομική ανωτέρα βία έννοια ταυτιζόμενη κατά τον πυρήνα της προς την ομώνυμη έννοια του ουσιαστικού δικαίου, διαφοροποιούμενη έναντι της τελευταίας μόνον κατά τις συνέπειες, ως συνεπαγομένη τη δυνατότητα επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση, διά ανατροπής της κυρώσεως εκ της παραβάσεως δικονομικού βάρους, ενώ κατά το ουσιαστικό δίκαιο λειτουργεί ως λόγος απαλλαγής του οφειλέτη, εμφανιζόμενη ως στενότερη έννοια έναντι του τυχηρού, όπου τούτο δημιουργεί ευθύνη του οφειλέτη. Κατά το περιεχόμενό της επομένως η δικονομική ανωτέρα βία είναι η κατάσταση της, παρά την καταβολή άκρας προσοχής και επιμελείας εκ μέρους του διαδίκου και του πληρεξουσίου του, αδυναμίας ανταποκρίσεως σε δικονομικό βάρος του, συνεπεία της οποίας η διαδικαστική πράξη του πάσχει ακυρότητα ή απαράδεκτο. Περίπτωση δικονομικής ανωτέρας βίας μπορεί να αποτελεί και η πράξη της δικαστικής αρχής, αλλά υπό το θετικό της περιεχόμενο και όχι ως παράλειψη ενέργειας, ιδίως όπου η ενέργειά της επιβάλλεται στα πλαίσια της καθοδηγητικής λειτουργίας της, αφού αυτή αποσκοπεί στην κάλυψη της έλλειψης επιμέλειας. Τέτοια περίπτωση καθοδηγητικής του διαδίκου λειτουργίας της δικαστικής αρχής χαράσσει, μεταξύ άλλων και το άρθρο 227 ΚΠολΔ, ορίζον στην § 1 αυτού ότι: «Αν υπάρχουν τυπικές παραλείψεις που μπορούν να αναπληρωθούν, ο πρόεδρος οποιουδήποτε πολυμελούς δικαστηρίου ή ο εισηγητής ή ο δικαστής μονομελούς δικαστηρίου καλεί να τις συμπληρώσει και μετά τη συζήτηση, τον πληρεξούσιο δικηγόρο ή το διάδικο, εφόσον παρίσταται αυτοπροσώπως, τάσσοντας εύλογη κατά την κρίση του προθεσμία». Η παραβίαση όμως εκ μέρους του δικαστού του εκ της διατάξεως του άρθρου τούτου καθήκοντος του, αποτελούσα λόγο έφεσης, αλλά όχι και αναιρέσεως δεν είναι δυνατόν να χαρακτηρισθεί, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, ως λόγος ανωτέρας βίας, αφού η εφαρμογή της αποσκοπεί στην αποτροπή των συνεπειών εκ της μη συνιστώσης έκτακτο και απρόβλεπτο γεγονός έλλειψης επιμέλειας του διαδίκου (ΑΠ 1091/2015, ΕλλΔνη 2016. 1636 1639, με σχόλιο Ε. Στασινόπουλου). Συνεπώς, μετά τη γενική κατάργηση της αναιτιολόγητης ανακοπής ερημοδικίας με το άρθρο 9 του ν. 2145/1993, αναιτιολόγητη ανακοπή δεν συγχωρείται πλέον ούτε στην περίπτωση πλασματικής ερημοδικίας, λόγω μη καταβολής από τον ενάγοντα του τέλους δικαστικού ενσήμου (ΑΠ 1514/2021, ΝΟΜΟΣ· ΑΠ 1171/2009, δημ. ιστοσ. Αρείου Πάγου ΑΠ 1892/2006, ΝΟΜΟΣ). Τέλος, όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 524 παρ. 1 και 2 και 528 ΚΠολΔ, η προφορική συζήτηση ενώπιον των δευτεροβάθμιων δικαστηρίων είναι υποχρεωτική μόνο στην περίπτωση κατά την οποία η έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης ασκήθηκε από τον διάδικο που δικάστηκε στον πρώτο βαθμό ερήμην, οπότε, με την τυπική παραδοχή της έφεσης, η οποία λειτουργεί ως υποκατάστατο της καταργηθείσας αναιτιολόγητης ανακοπής ερημοδικίας εξαφανίζεται η πρωτόδικη απόφαση μέσα στα όρια που καθορίζονται από την έφεση και τους πρόσθετους λόγους, χωρίς να απαιτείται να ευδοκιμήσει προηγουμένως κάποιος λόγος της έφεσης και αναδικάζεται η υπόθεση από το Εφετείο, η συζήτηση ενώπιον του οποίου γίνεται πλέον προφορικά (ΑΠ 1118/2021, ΝΟΜΟΣΕφΠατρ 6/2022, ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ).

Εν προκειμένω, με τον μοναδικό λόγο ανακοπής ο ανακόπτων ισχυρίζεται ότι κατέθεσε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης τη με αριθμό κατάθεσης ...../02.06.2021 (πλαγιαστική) αγωγή κατά των καθ’ ων η ανακοπή εναγομένων, επί της οποίας εκδόθηκε η με αριθμό 10152/2022 οριστική απόφαση του εν λόγω Δικαστηρίου, που δίκασε τον ενάγοντα και ήδη ανακόπτοντα ερήμην, λόγω μη καταβολής του αναλογούντος τέλους δικαστικού ενσήμου. Ότι αυτός, παρότι κλήθηκε από το Δικαστήριο να το προσκομίσει, κατ’ άρθρ. 227 ΚΠολΔ, αδυνατούσε να το καταβάλει, διότι, αφενός μεν ο πρώτος εναγόμενος καθ’ ου η ανακοπή ήταν διαχειριστής της εταιρείας και δεν του επέτρεψε να λάβει χρήματα για την καταβολή του δικαστικού ενσήμου, αφετέρου δε ο ίδιος αδυνατούσε οικονομικά να καταβάλει από ίδιους οικονομικούς πόρους το ποσό του δικαστικού ενσήμου, καθόσον η εταιρεία είχε υποστεί σοβαρές ζημίες, συνεπεία της συμπεριφοράς των εναγομένων. Ότι ασκεί την κρινόμενη ανακοπή, προκειμένου, κατά τη συζήτησή της, να καταβάλει το ανάλογο για το καταψηφιστικό αίτημα της ανωτέρω αγωγής του τέλος δικαστικού ενσήμου, ώστε να εξαφανιστεί η ανακοπτόμενη απόφαση και να δικαστεί η αγωγή του στην ουσία της. Ο συγκεκριμένος λόγος ανακοπής, ωστόσο, θα πρέπει να απορριφθεί ως μη νόμιμος, διότι, κατά το άρθρ. 501 ΚΠολΔ, επιτρέπεται η άσκηση μόνο αιτιολογημένης ανακοπής ερημοδικίας, ενώ αναιτιολόγητη ανακοπή ερημοδικίας δεν επιτρέπεται ούτε στην περίπτωση πλασματικής ερημοδικίας, λόγω μη καταβολής του τέλους δικαστικού ενσήμου, σύμφωνα με τη μείζονα σκέψη της παρούσας, αφού δεν ορίζεται στον Νόμο τέτοια εξαίρεση [Πρβλ. Στ. ΜατΘίας, Ανακοπή ερημοδικίας και έφεση κατά των ερήμην αποφάσεων, ΕλλΔνη 1995. 11-15 Κ. Κεραμεύς/Δ. Κονδύλης/Ν. Νίκας (-Στ. Παπανταζόπουλος), ΚΠολΔ I2, άρθρ. 501, αρ. 1, σ. 34· Αθ. Κρητικός, Αποζημίωση από αυτοκινητικά ατυχήματα5, σ. 585]. Διάφορη εκδοχή θα οδηγούσε σε καταστρατηγήσεις, διότι ο ενάγων θα μπορούσε να μεθοδεύει την άσκηση ανακοπής ερημοδικίας, παραλείποντας την καταβολή τέλους δικαστικού ενσήμου [Ν. Νίκας, ΕγχΠολΔικ3, I, αρ. 3, σ. 661], Εξάλλου, ο ερήμην δικασθείς έχει δικαίωμα να ασκήσει έφεση για τον λόγο ότι δεν το δικαστικό ένσημο, ώστε η εν λόγω έφεση, εφόσον το δικαστικό ένσημο καταβάλλεται προσηκόντως, να λειτουργεί ως αναιτιολόγητη ανακοπή ερημοδικίας. Κατά μείζονα λόγο αιτιάσεις του ανακόπτοντος για εσφαλμένη εφαρμογή του Νόμου, αναφορικά με τις συνέπειες της μερικής καταβολής δικαστικού ενσήμου, όπως εν προκειμένω, συνιστούν λόγο έφεσης και όχι ανακοπής ερημοδικίας. Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι, ακόμα και αν γινόταν δεκτό ότι συγχωρείται ανακοπή ερημοδικίας, όταν η μη καταβολή του τέλους δικαστικού ενσήμου οφείλεται σε λόγο ανωτέρας βίας, ο προβληθείς λόγος ανακοπής θα έπρεπε να απορριφθεί ως μη νόμιμος και κατά το σκέλος του αυτό, διότι η οικονομική αδυναμία που επικαλέστηκε ο ανακόπτων δε συνιστά γεγονός ανώτερης βίας, ήτοι γεγονός απρόβλεπτο και μη δυνάμενο να αποτραπεί από τον ερημοδικασθέντα διάδικο ούτε με τη λήψη μέτρων άκρας επιμέλειας και σύνεσης, δεδομένου ότι ο ανακόπτων, όπως εκθέτει, γνώριζε την οικονομική αδυναμία καταβολής του τέλους δικαστικού ενσήμου, πριν από τη συζήτηση της ανωτέρω αγωγής, η οποία μάλιστα είχε διαρκή χαρακτήρα. Επομένως, πρέπει να απορριφθούν τόσο ο ανωτέρω λόγος ανακοπής όσο και η κρινόμενη ανακοπή στο σύνολό της, που δεν περιλαμβάνει άλλο λόγο, καθώς και να διαταχθεί η εισαγωγή του παράβολου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 509 ΚΠολΔ). Τέλος, ο ανακόπτων, λόγω της ήττας του (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ) πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα των καθ’ ων η ανακοπή κατά παραδοχή σχετικού νόμιμου αιτήματος των τελευταίων, όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό της παρούσας [Π. Γκχννόπουλος, Η δικηγορική αμοιβή κατά τον νέο Κώδικα Δικηγόρων (Ν. 4194/2013) και η δικονομική προστασία της, 4.4.2., υποσημ. 652, σ. 275].

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΔΙΚΑΖΕΙ αντιμωλία των διαδίκων.

ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικά την ανακοπή ερημοδικίας κατά της υπ’ αριθμό 10152/2022 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (τακτική διαδικασία).

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ αυτήν.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παράβολου ποσού διακοσίων πενήντα (250,00€) ευρώ στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον ανακόπτοντα στα δικαστικά έξοδα των καθ’ ων η ανακοπή, τα οποία ορίζει για καθένα εξ αυτών στο ποσό των τριακοσίων σαράντα (340,00 €) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στις 12 Ιουνίου 2023.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στη Θεσσαλονίκη στις15 Ιουνίου 2023.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

[ ΠΗΓΗ : κος Ι. Ιωαννίδης , Δικηγόρος Θεσσαλονίκης ]